СТИХИ ИЗ ПЕСКА
Погода
4.9°C
Без особых явлений
Брест
3.5°C
Дымка
Витебск
8.6°C
Без особых явлений
Гомель
4.7°C
Без особых явлений
Гродно
2.5°C
Без особых явлений
Минск
2.6°C
Дождь
Могилёв
ИСТОРИЯ В КАРТИНАХ
РУССКИЙ ЯЗЫК НОВОГО ПОКОЛЕНИЯ
Сейчас смотрят
Основным нормативным правовым актом, регулирующим порядок налогообложения в Республике Беларусь, является Налоговый кодекс Республики Беларусь (далее – НК) (Общая часть от 19.12.2002г. и Особенная часть от 29.12. 2009г.).
Налоговый кодекс Республики Беларусь: общие положения
Васіль Зуёнак (1935) — беларускі паэт, перакладчык, кандыдат філалагічных навук. У відэа — кароткая біяграфія і верш пра жыцце. Вобразы адлюстраваны праз малюнкі на пяску.
Васіль Зуёнак
Как при разводе разделить выплаченный или же еще непогашенный кредит на покупку или строительство квартиры.
Кредит на квартиру
Кстати, родина мандарина –– Юго-восточная Азия. В одной из старинных китайских летописей, датированной 1178 годом, описывается 27 лучших сортов апельсинов и мандаринов. Свое название дерево получило тоже в Китае, из-за того, что вкуснейшие плоды могли вкушать только самые богатые и знатные жители страны. Их называли мандаринами.
Почему мандарины спасают от гриппа и ОРЗ
Актер театра и кино Максим Пониматченко рассказывает о полезных свойствах вешенок!
Польза вешенок
У ангелов есть имена, но человеку известны лишь немногие из них.
Имена ангелов
Программа ТВ

Кросны: як нашыя продкі тканіну ткалі

Кросны: як нашыя продкі тканіну ткалі

Чаму нашыя продкі ткалі менавіта белымі, чырвонымі і чорнымі нітамі? Які сакральны сэнс закладзены ў гэтых колерах? Пра сакрэты ткацтва Усей Беларусі распавялі супрацоўнікі Беларускага дзяржаўнага музея народнай архітэктуры і побыту.

Валянціна Пісарэнка, старэйшы навуковы супрацоўнік Беларускага дзяржаўнага музея народнай архітэктуры і побыту:

— Зараз вы не ўбачыце на сяле ні ткацкага станка, ні кроснаў. У сялян кроснамі назваўся ткацкі станок, які быў запраўлены ніткамі. То бок толькі той, на якім ужо ткалі. А так “ставы”, “стацівы”, «ткацкі станок на сохах» — розныя былі назвы. На сення да нас дайшло многа чаго з тых часоў, калі ткацтва было асноўнай працай жанчыны. Вось прадстаўце, сядзіць у хаце гаспадыня. Нешта там гаспадар ходзіць, мяшае… А яна яму: “Што ты тут “шнуроўваешся!”

Аказваецца, “снаваць” — «ніткі запраўляць». А каб іх заправіць, то трэба пахадзіць то туды, то сюды. Не адну нітку нанізаць! А потым узяць ды сплесці ў касу. Каса тая складалася з некалькіх губак. А што такое губа? У нас кажуць: “Глядзі ты, губу распусціла!”. Таму што губа — памер нітак паміж адным і другім колкам на сцяне. Існавала свая тэхніка запраўкі. Не кожны ўмеў снаваць, як і запраўляць кросны. Былі майстрыхі, якіх спецыяльна запрашалі.

Кросны — гэта ткацкі стан з навітай асновай для ткання ў хатніх умовах. Найбольш важныя часткі і прыстасаванні пашыраных на Беларусі гарызантальных кроснаў: ставы (апорны каркас), на якіх мацаваліся навоі (для асновы і тканіны); ніты, у якія накідалася аснова; бёрда з набіліцамі для прыбівання ўтку; панажы, кацёлкі для прывядзення ў рух нітоў і ўтварэння зева пры тканні.Пачыналі наладку кроснаў з навівання падрыхтаванай асновы. Расплятаючы аснову, яе пастаянна часалі драўляным грэбнем (для раўнамернага размеркавання) і, нацягваючы, накручвалі на навой.

Для ўтварэння зева ў аснову прапускалі 2 вузкія (2–3 см) «чыноўныя» дошчачкі, якія перасоўвалі па меры накручвання асновы. Наступны этап — накіданне асновы ў ніты. Парадак прапускання асновы ў ніты і іх колькасць залежалі ад узору будучай тканіны (колькасць нітоў вагалася ад 2 да 16 і больш). Аснову прапускалі ў бёрда, звязвалі па некалькі нітак разам, прадзявалі пруточак і замацоўвалі яго на навоі. Ніты злучалі з панажамі. Наладка кроснаў і тканне лічыліся жаночай справай. Ha кроснах выраблялі разнастайныя тканіны ад 2-нітовага палатна да шматнітовых і перабіраных узорыстых ручнікоў, посцілак.

Валянціна Пісарэнка, старэйшы навуковы супрацоўнік Беларускага дзяржаўнага музея народнай архітэктуры і побыту:

— Мы з вамі зараз стаім каля ткацкага станка. Кросны. Запраўлены ніткі. Ёсць ужо кавалак вытканага палатна. Як наогул разабрацца, што за такі гэта механізм? Вось станок асноўны. Гэта рама. І на ей два навоі: адзін для нітак і адзін вось там пад рукамі ў гаспадыні для палатна. На гэты навой навіваюцца ніткі. Вось гэта дэталь называецца «чыны». А дзве палачкі — бліскавіцы, таму што зроблены з блішчастай дранкі, якую знаходзілі на балоце. Яны павінны быць роўненькія і гладзенькія. Навой навіваецца ў парачкі. Калі разабраць льняную нітку, то можна ўбачыць, што яна складаецца з дзвюх. Парачка прапускаецца праз ніты. Далей ніткі прапускаюцца ў бёрда. З дапамогай гэтага прыстасавання падчас ткацтва адна з нітак ідзе ўверх, а другая ўніз. Атрымліваецца зеў, у які потым пракідваецца чаўнок.

Валянціна Пісарэнка, старэйшы навуковы супрацоўнік Беларускага дзяржаўнага музея народнай архітэктуры і побыту:

— У эскпедыцыі я запытала адну бабулю: «А чаму ж у нас на Беларусі менавіта бела-чырвона-чорныя колеры?». Яна мне адказа прыгожа на ўзроўні Янкі Купалы: «Дачушка мая, белы колер — колер майго сумлення. У нас усе павінны быць сумленныя. Чырвоны колер — колер жыцця. А жыццё пражыць без бяды і гора немагчыма. Хтосьці нараджаецца, хтосьці памірае… Таму я калі тку, я быццам бы прагназую, вузенькую-вузенькую рысачку чорнага тку — без яго нельга, але няхай будзе мала».

Валянціна Пісарэнка, старэйшы навуковы супрацоўнік Беларускага дзяржаўнага музея народнай архітэктуры і побыту:

— На Беларусі вельмі многа розных тэхнік ткання. Тэхніка ўніты, тэхніка пераборная, выбарная, перабор на дошчачку. У нас на Палессі нават есць “чынаватае ткацтва” – такі выраз. Мы ў экспедыцыі ездзілі, нам мясцовыя ўсе кажуць “чынаватае” ды “чынаватае”. Мы потмы сталі цікавіцца і зразумелі, што “чыны” — гэта звязана з кроснамі. Атрымліваецца, што жанчыны на Беларусі ткуць ужо 4 тысячы год.

3D ЭКСКУРСИИ
КЛИПЫ
СОЦИАЛЬНАЯ РЕКЛАМА
Видеопрезентация
МНЕНИЕ
ВОПРОС-ОТВЕТ