СТИХИ ИЗ ПЕСКА
Погода
12.4°C
Без особых явлений
Брест
13.6°C
Без особых явлений
Витебск
14.2°C
Без особых явлений
Гомель
12.0°C
Без особых явлений
Гродно
10.9°C
Дождь
Минск
11.9°C
Ливневый дождь
Могилёв
ИСТОРИЯ В КАРТИНАХ
РУССКИЙ ЯЗЫК НОВОГО ПОКОЛЕНИЯ
Сейчас смотрят
Согласно ст.109 Конституции Республики Беларусь судебная власть в стране принадлежит судам и осуществляется в лице судей и народных заседателей. Судебная власть - самостоятельная ветвь государственной власти.
Судебная система Республики Беларусь
Фирменным рецептом одного американского ресторана, где в конце 19-го века трудился Джордж Крам, считался картофель фри. Однажды клиент возвратил блюдо. Пожаловался, мол, картофель чересчур толстый. Крам решил подшутить. Обжарил кусочки чуть ли не толщиной с бумажный лист. Так появились чипсы. Предлагаем прогуляться по сегодняшним производственным цехам.
Как делают чипсы?
У 2003 годзе брэсцкі майстар Мікола Кузьміч распачаў работу па аднаўленню сярэбранай ракі па ўзору страчанай падчас рэвізіі на дапамогу галадаючым Паволжа. Запланаваны комплекс работ быў завершаны да 2007 года.
Сучасная рака прападобнай Еўфрасінні Полацкай
После некоторого спада во второй половине 1860-х годов крестьянское движение в России в 1870-е годы вновь усилилось. Часть революционно настроенной разночинной интеллигенции, движение которой получило название «народничество», видела в крестьянстве главную силу социальных преобразований.
Народническое и социал-демократическое движение в 1870—1890-е годы
Формула ХХI века – использование в рационе наряду с традиционными натуральными пищевыми продуктами продуктов с заданными свойствами – так называемых функциональных пищевых продуктов – обогащенных необходимыми для организма пищевыми веществами, микроэлементами, витаминами, биологически активными веществами.
Обогащение пищевых продуктов, или Питаемся правильно
Правовую основу назначения и выплаты пособий составляют Закон Республики Беларусь от 31.01.1995г. «Об основах государственного социального страхования», а также Положение о порядке обеспечения пособиями по временной нетрудоспособности и по беременности и родам, утвержденное постановлением Совета Министров Республики Беларусь от 28.06.2013г. №569 (далее – Положение №569).
Пособия по временной нетрудоспособности
Программа ТВ

Напалеон Орда. Шлях музыкі і мастака

Напалеон Орда. Шлях музыкі і мастака

Музычная і мастацкая спадчына робіць Напалеона Орду творцай, жыццё якога немагчыма зразумець без палітычна-культурнага кантэкста яго роднага краю.

Карціны Напалеона Орды

Напалеон Орда — адзін з знакамітых беларускіх мастакоў і кампазітараў. Яго жыццёвы і творчы шлях былі звязаныя з часам і культурай краіны, якую ён лічыў сваёй радзімай.

Напалеон Орда нарадзіўся ў маёнтку Врацэвічы ў Пінскім ўездзе, Мінскай губерні (сёння гэта вёска Варацэвічы Брэсцкай вобласці), на этнічных беларускіх землях, якія не гэтак даўно ўваходзілі ў склад Рэчы Паспалітай.

Напалеон Орда быў названы ў гонар Напалеона Банапарта, які абяцаў былым грамадзянам Рэчы Паспалітай незалежнасць ад Расійскай імперыі, а таксама адраджэнне польска-літоўскай дзяржавы. Бацька Напалеона Орды, Міхаіл, быў інжынерам, i паходзіў з шляхецкай сям’і.

У 1823 годзе Напалеон скончыў гімназію ў горадзе Свіслач і паспяхова паступіў ў Віленскі ўніверсітэт. Ён абраў фізіка-матэматычны факультэт.

У гэты час у Віленскім універсітэце былі досыць антырасійскія настроі. Па-перш, Вільня — сталіца былога Вялікага княства Літоўскага — яшчэ памятала дні свайго росквіту і не згаджалася на правінцыйны статус, які набывала ў Расіі. Па-другое, ва ўніверсітэце навучаліся ў большасці сваёй нашчадкі  шляхты. Маладыя людзі не жадалі бачыць прыгняценне роднай культуры, якая абвяшчалася ў імперыі “заходнерускай”, і не мела аніякага права.

Шляхта, выхаваная пасля падзелаў Рэчы Паспалітай, актыўна супраціўлялася палітычнаму палону ў межах Расійскай імперыі. Маючы адну мэту — культурнае і палітычнае адраджэнне, маладыя людзі з “заходнерускіх зямель” аб’ядноўваліся ў рознага кшталту суполкі. Так, у Віленскім ўніверсітэце дзейнічалі суполкі філарэтараў і філаматаў. Студэнты, інспіраваныя ідэямі рамантызму, марылі пра нацыянальнае і культурнае адраджэнне. Напалеон Орда ўваходзіў у склад суполкі “Заряне”. Магчыма гэта было не адзінае падпольнае студэнцкае таварыства, у якое ўваходзіў мастак. Але менавіта за ўдзел у “Заряне” яго выключаюць з універсітэта з чацьвёртага курса ў 1827 годзе.

Орда арыштаваны і знаходзіцца за кратамі 15 месацаў. Пасля ён вяртаецца ў маёнтак бацькі, дзе знадзіцца пад поглядам паліцыі. Але мастак не мог сядзець у Варацэвічах і бяздейнічаць у той час, як польска-арынтаваная шляхта ладзіць паўстанне за аднаўленне незалежнасці Рэчы Паспалітай.

Трэба разумець, што інтарэсы беларускай шляхты (культурнае і палітычнае аднаўленне Рэчы Паспалітай) супадаюць з інтарэсамі польскай. Толькі адно, што яны аб’ядноўвалі намаганні для дасягнення адной мэты, не дае магчымасці гаварыць пра тое, што беларуская шляхта была польска-арыентаваная.

Шлях музыкі і мастака

Напалеон Орда, які апасаўся арышта, выехаў па-за межы Расійскай імперыі. Ён вандруе па Еўропе. Менавіта ў гэты час Орда абірае свой творчы шлях музыкі і мастака.

Орда атрымлівае статус эмігранта і жыве ў Парыжы, дзе пачынаюць гуртавацца палякі і беларусы, выгнаннікі з роднай зямлі. Ён сябруе з Фрэдырыкам Шапэнам, Адамам Міцкевічам. Орда быў жаданым госцем у салоне Адама Чартарыйскага, главы польска-беларускай эміграцыі ў Парыжы.

Мастак Напалеон браў урокі музыкі ў Шапэна і Ліста. Ён быў добра знаёмы з выдатнымі музыкамі свайго часу — Вэрдзі, Берліозам, Расіні. Захаваліся сведкі, што ён разам ладзіў акампанемент для паэтычных вечарын, на якіх Адам Міцкевіч чытаў свае вершы. Ён таксама выкладаў у Італьянскай оперы ў Парыжы.

Орда бярэ ўрокі жыпапісу ў П’ера Жырара, які быў вядомым майстрам архітэктурнага пейзажа. Дзякуючы гэтаму, а таксама зацікаўленнасці мастака архітэктурнай спадчынай Вялікага княства Літоўскага, у беларусаў, украінцаў і палякаў захаваліся візуальныя выявы шмат якіх помнікаў.

Расійскі цар Аляксандр II аб’яўляе амністыю, і шмат хто з польска-беларускай эміграцыі вяртаецца назад у родныя мясціны. Напалеон Орда пакідае Парыж і вяртаецца ў родны маёнтак Варацэвічы. Аднак ён пазбаўлены права ўладальнасці ім за ўдзел у паўстанні. Таму, калі памірае яго маці ў 1959 годзе, Варацэвічы пераходзяць расійскім уладам, аднак Орда можа арэндаваць свой родны маёнтак.

Ён жыве ў Варацэвічах, шмат вандруе па Гарадзешчыне, але пасля пераезджае ў Валынь, дзе працуе хатнім настаўнікам музыкі.

Пасля паўстання Кастуся Каліноўскага (1862–1863 гг.) Напалеона Орду падазраюць як удзельніка. Яму пагражае высылка ў Сібір. Дзякуючы намаганням яго жонкі (якая засталася ў Парыжы) і сяброў, ён не быў арыштаваны. Але Орду пазбаўляюць магчымасць жыць у родных мясцінах — Варацэвічах.  Яму дазволілі толькі пасяліца ў маентку родных у Кобрынскім павеце.

Напалеон Орда шмат вандруе і робіць архітэктурныя пейзажы акварэлью, алоўкам, гуашшу, а таксама літаграфіі. Захавалася больш за тысячу малюнкаў Орды. Яго працы вылучаюцца ўвагай да дэталей. Пэўнасць архітэктурных пейзажаў такая высокая, што нават сучасныя рэстаўратары звяртаюцца да іх. Шмат з якіх замкаў і маёнтакаў, якія захаваліся на яго працах, былі разбураны пад час савецкай улады і двух сусветных войн.

Напалеон Орда пасля сябе аставіў шмат музычных твораў, сярод якіх мазуркі, паланэзы і полькі — танцэвальныя мініатуры, якія з`яўляюцца тыповымі для польска-беларускай музычнай традыцыі ХIХ стагодзя. У 1873 годзе ў Варшаве быў выдадзены падручнік Орды “Граматыка музыкі”, які на працягу наступных некалькі дзесяцігоддзяў карыстаўся вылікім попытам.

Напалеон Орда памер у 1883 годзе ў Варшаве. Ён адпісаў пахаваць сябе ў Янове, дзе быў радавы склеп.

3D ЭКСКУРСИИ
КЛИПЫ
СОЦИАЛЬНАЯ РЕКЛАМА
Видеопрезентация
МНЕНИЕ
ВОПРОС-ОТВЕТ